|
پوهاند هدايت الله وفا
مطبوعات چيست؟
طبع به فتح(ط) کلمۀ عربى و مصدر است، معناى آن به درى مهر کردن، مهر زدن برنامه، نقش کردن و چاپ کردن است.
مطبوع کلمۀ عربى بوده و اسم مفعول است ، يک معناى آن (چاپ شده) و معناى ديگر آن چيزى که باب طبع انسان است.
زمانى که کلمۀ مطبوع جمع گردد يعنى با اضافه(ات) مفهوم جمع کلمه را مى رساند که عبارت از مطبوعات است. در مفهوم وسيع و اصطلاحى آن مطبوعات عبارت از تمام فر آورده هاى ژورناليستيک بوده که از طريق Mass Media يا وسايل ارتباط همگانى به هدف و منظور تأمين خواست ها و ادار و متقاعد ساختن مردم به آن افکارى است که دست اندرکاران مطبوعات آرزو دارند تا مردم خود آگاه يا نا خود آگاه نظر و تحريکات آنها را پذيرفته و از نگاه فکرى و ذهنى در محدودۀ فکرى يى قرار گيرند که گرداننده گان يعنى مسؤولين مطبوعات خواهان آن هستند.
باز هم از نگاه معنى ژرفتر کلمه، مطبوعات عبارت از وسيلۀ مهم پرورش ذهنى، اخلاقى و اسيتيکى افراد جامعه مى باشد.
محتوا و فر آورده هاى مطبوعات انسان ها را از رويداد ها، دگر گونى ها بازسازى ها و تمام واقعات ملى و بين المللى آگاه ساخته، عقايد آنها را به واقعيت ها استحکام مى بخشد و ذوق هاى اسيستيک (زيبا شناختى) مردم را نيروى بيشتر مى بخشد.
فر آورده هاى مطبوعات انسان ها را به کار و پيکار وا داشته و در تشخيص دوست از دشمن به انسان يارى مى رساند. بسيارى از دانشمندان به اين باور اند که مطبوعات در امر آموزش از بسا جهات براى مردم کمک مى کند. قابل توضيح است که تمام فعاليت ها و فر آورده هاى ژورناليستى جزء محتواى مطبوعات مى باشد.
با وجود آن که ژورناليزم قبل از همه در پرورش احساس و متمايل ساختن آموزش سواد و معرفت رول مهم را بر عهده دارد، ولى قابل اعتراف است که ارزش و موقف آن بيشتر از هر چيزى ديگر در تحقيق پويلى سيستيک موضوعات اجتماعى، سياسى و ژورناليستى زنده گى، در تحليل همه جانبه مسايل حياتى و ايجاد انديشه به خصوص پيرامون اين يا آن مسئله ارزيابى مى گردد.
به گفتۀ افلاطون(مفاهمۀ جمعى يک وسيلۀ مخصوص رابطه انسانى بوده و به مثابۀ عامل ارتباط انسان هاى جداگانه، طبقات و اقشار مردم مى باشد و نيز به جامعه در درک ماهيت کار مدد مى رساند).
مطبوعات عبارت از تاريخ نامه عصر حاضر است که به مردم نه تنها اخبار و اطلاعات را مى دهد ، بلکه از تاريخ گذشته بر ايشان نيز حکايت مى کند. زمينه هاى ماندگارى انديشه بشرى را براى آينده گان مهيا مى سازد.
همانطورى که تاريخ از نخستين مظاهر تشکيل انسانى در روى زمين، نحوه کار، تأمين معيشت و بالاخره تشکيل قشر و اجتماع گرايى انسان ها حکايت مى کند. مطبوعات بر علاوه بررسى موارد متذکره از نخستين مراحل تا حـال، از تحولات سياسى، اجتماعى و اقتصادى جامعه حکايت مى کند. مطبوعات بر علاوه بررسى موارد متذکره از نخستين مراحل تا حـال، از تحولات سياسى، اجتماعى و اقتصادى جامعه حکايت مى کند به انسان مفکوره، مشوره، روحيه و تحرک داده و در شرح سياسى وقايع حصه گرفته ، ضمن تبليغ، ترويج و سازماندهى، اشاعه و ترويج آيده آل هاى اجتماعى سهم ارزنده يى مى گيرد.
و.م.ليتونيف در اثر خود تحت عنوان(جهانى از نظر پويلى سيست) مى گويد: (جهان ژورناليزم شامل تمام عالم واقعات و حادثات آن مى باشد).
مطبوعات يا نهاد هاى دينى، سياسى، اجتماعى و اقتصادى جامعه پيوند نا گسستنى دارد. از يک طرف ارتباط ذات البينى آنها را تأمين مى دارد و از جانب ديگر در امر اداره و سازماندهى نهاد هاى مختلف رول به سزايى را بازى مى نمايد.
نبايد ناديه گرفت که نهاد هاى متذکره به نوبۀ خود هر يک در نقش و چگونگى محتواى مطبوعات سهيم اند. مثلاً: مطبوعات ناگزير است در پرتو ايديولوژى و سياست قدرت بر سر اقتدار باشد. آراء و نظريات دارنده گان قدرت سياسى را براى توده ها انتقـال داده و با تکتيک هاى خاص ژورناليستى در امر تبليغ و ترويج سهم خود را به دست ايفاء بگيرد.
همچنان بايد گفت که مطبوعات و وسايل ارتباط همه گانى توسط دارنده گان قدرت سياسى در يک کشور رشد داده مى شود. زيرا وسايل ارتباط همه گانى رشد يافته به مثابۀ سلاح مؤٍثر و مفيد در مبارزۀ سياسى براى دارنده گان قدرت مى باشد که در واقعيت جوهر اين سلاح مؤٍر عبارت است از: انواع پويلى سيستى تحقيق يعنى تحقيق واقعه نگارى تحليلى، ادبى، نمود هاى گفتار ژورناليستيک يعنى سياسى اقتصادى، اخلاقى ادبى و بديعى، همچنين ژانر هاى پويليستى يعنى سفر نامه، مقاله، راپورتاژ او چرک، فليتان و يا مفليت به طريق مباحثوى ، ترغيبى، ترويجى و طنز.
|
